Cựu nhà hoạch định chánh sách Ngân hàng Nhựt Bản thuộc trường phái tái lạm phát kêu gọi chấm dứt lãi suất thấp và chi tiêu lớn
Nhựt Bản không còn cần các chánh sách tài chánh và tiền tệ nới rộng nhắm tới việc khuyến khích nhu cầu, cựu ủy viên hội đồng Ngân hàng Nhựt Bản Asahi Noguchi đã cho biết với hãng tin Reuters, đồng thời dự báo ngân hàng trung ương BOJ sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất trong tháng 12/2026.
Những phát biểu của ông Noguchi, một học giả thuộc trường phái tái lạm phát từng làm việc tại Ngân hàng Nhựt Bản cho tới tháng 3, cho thấy nhiều năm lạm phát và tiền lương gia tăng đang tạo ra sự thay đổi trong tư duy của những người từng ủng hộ việc chi tiêu lớn và chánh sách tiền tệ nới lỏng.
Ông Noguchi phát biểu hôm thứ Sáu trong một cuộc phỏng vấn: “Lạm phát cơ bản đã tiệm cận mức tiêu chuẩn 2% của Ngân hàng Nhựt Bản và tiền lương đang dần định hình ở mức tương thích với tỷ lệ lạm phát 2%. Nếu vậy, sẽ quá mạo hiểm nếu khai triển các chánh sách nhằm khuyến khích nhu cầu.”
Sau nhiều năm thận trọng trong việc bình thường hóa chánh sách, Ngân hàng Nhựt Bản đã đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất bằng các đợt nâng mức lời trong tháng 6 và tháng 9/2026, trong bối cảnh cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran gây ra làm gia tăng áp lực giá cả từ chi phí nhập cảng gia tăng vì đồng Yen suy yếu.
Ông Noguchi nói rằng, dù Ngân hàng Nhựt Bản có lẽ mong đợi tiếp tục tiến bước thận trọng nhằm ngăn ngừa một đợt suy thoái kinh tế khác, họ hầu như không có lựa chọn nào khác ngoài việc đẩy nhanh các đợt tăng lãi suất để tránh làm đồng Yen rớt giá không mong muốn.
Ông nói: “Rất khó để riêng Ngân hàng Nhựt Bản chuyển động chậm chạp khi các ngân hàng trung ương khác đang chuyển qua hướng tăng lãi suất giữa áp lực lạm phát toàn cầu.” “Ngân hàng Nhựt Bản sẽ không công khai nói như vậy, nhưng họ phần lớn lo ngại về nguy cơ đồng Yen rớt xuống dưới mức 160 so với USD, điều có thể gây ra một làn sóng lạm phát giá thực phẩm mới.”
Đồng Yen yếu đã trở thành nỗi nhức đầu cho Nhựt Bản vì nó làm gia tăng chi phí nhập cảng. Đồng Yen đã dao động quanh mức 158, gần ngưỡng 160 mà thị trường nhìn nhận là làm tăng khả năng can thiệp vô đồng Yen, khi triển vọng nâng lãi suất ngắn hạn của Hoa Kỳ củng cố sức mạnh cho USD.
Ông Noguchi nói rằng, dù triển vọng tăng lãi suất của Hoa Kỳ trong tháng 10/2026 giảm dần có thể giúp Ngân hàng Nhựt Bản giữ nguyên chánh sách trong tháng này, vẫn có khả năng cao họ sẽ nâng lãi suất chánh sách lên 1.5% từ mức 1.25% hiện tại trong tháng 12/2026.
Loại bỏ dần chủ nghĩa tái lạm phát
Ngân hàng Nhựt Bản rốt cuộc có thể nâng lãi suất chánh sách tới mức 1.75% hoặc thậm chí 2%, tùy thuộc vô mức độ tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ và những diễn biến trong cuộc xung đột ở Trung Đông, theo ông Noguchi cho biết. Việc tăng lãi suất tới 1.75% ít có khả năng gây tổn hại cho nền kinh tế, nhưng việc gia tăng tới 2% có thể mang lại rủi ro vì có thể gây sốc cho các gia đình và công ty vốn đã quen xài chi phí vay mượn siêu thấp trong thời gian dài.
“Với quá nhiều sự không chắc chắn về việc các đợt tăng lãi suất ảnh hưởng thế nào tới nền kinh tế, Ngân hàng Nhựt Bản có lẽ muốn tiến hành mọi việc thật chậm chạp. Nhưng các lực lượng thị trường sẽ không để họ làm như vậy.”, Ông Noguchi nói.
Ông Noguchi, người đã tham gia ban quản trị Ngân hàng Nhựt Bản từ năm 2021 với tư cách là người ủng hộ chủ nghĩa tái lạm phát và nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ. Ông đã phản đối quyết định của Ngân hàng Nhựt Bản về việc chấm dứt lãi suất âm trong năm 2024 và đợt tăng lên 0.25% trong năm đó. Nhưng sau đó ông đã bỏ phiếu thuận cho hai đợt tăng lãi suất.
Các nhà đầu tư đã bán ra đồng Yen và công trái chánh phủ Nhựt Bản do lo ngại Ngân hàng Nhựt Bản có thể đã chậm chân so với tình hình lạm phát. Các kế hoạch chi tiêu lớn của Thủ tướng Sanae Takaichi cũng bị đổ lỗi cho đợt bán tháo này khi làm tăng sự chú ý tới tình hình tài chánh ngày càng tồi tệ của Nhựt Bản.
Ông Noguchi, hiện là giáo sư ở Đại học Senshu của Nhựt Bản, cho biết Nhựt Bản phải tránh việc gia tăng chi tiêu quá mức vì chánh sách tài chánh quá nới lỏng có thể đẩy lợi suất công trái lên cao và làm sụt giảm đầu tư của các công ty.
Ông Noguchi nhận định, “Nhựt Bản không cần các chánh sách khuyến khích nhu cầu vì chánh sách tài chánh nới rộng sẽ lấn áp đầu tư tư nhân, trong khi lãi suất quá thấp sẽ khiến đồng Yen rớt giá. Nói tóm lại, các chánh sách tái lạm phát không còn vai trò gì ở Nhựt Bản nữa.”
Theo Reuters