
Những gã khổng lồ chip AI đã làm đảo lộn cuộc chơi lựa chọn cổ phần tại Á Châu như thế nào
Danh mục cổ phần của ông Sam Konrad đang có một năm tài chánh rực rỡ nhờ vào những đợt tăng giá mạnh mẽ của các loại cổ phần ngành điện toán tại Đài Loan và Nam Hàn. Tuy nhiên, vì quỹ đầu tư của ông đang tập trung quá nhiều vào những tay thắng cuộc, ông hiện đang bị rơi vào tình thế phải bán bớt những cổ phần sinh lợi tốt nhứt của mình.
Ông Konrad, Giám đốc Quản trị Đầu tư về Lợi tức Cổ phần Á Châu tại Jupiter Asset Management, cho biết: “Chúng tôi đã bị buộc phải bán ra cổ phần của TSMC, Samsung và MediaTek”. Đây là những cổ phần ngành vi mạch đã lần lượt tăng giá 52%, 159% và 184% tính từ đầu năm đến nay. Hiện tại, chỉ riêng ba đại công ty kỹ thuật Á Châu này đã chiếm gần một phần ba chỉ số MSCI Á Châu Thái Bình Dương (không tính Nhật Bản), tạo nên một sự rủi ro tập trung quá mức mà nhiều quy tắc quản trị danh mục đầu tư coi là vượt ngưỡng an toàn.
Việc buộc phải bán ra tại các quỹ đầu tư chủ động như của ông Konrad là một trong những hệ quả của một cơn sốt chứng khoán vốn chủ yếu dựa vào sự bùng nổ của một vài công ty lẻ tẻ. Điều này đã tạo ra những sự méo mó trên toàn thị trường, trong khi việc buộc phải bán cổ phần đã gây thêm áp lực lên đồng Won của Nam Hàn vốn đang bị mất giá. Theo ngân hàng HSBC, TSMC hiện là cổ phần bị giữ ở mức thấp nhứt (underweight) trong các danh mục đầu tư tại Á Châu và các thị trường mới nổi toàn cầu, do cơn sốt kỷ lục của khu vực này đã làm sai lệch các chỉ số chứng khoán tiêu chuẩn.
Sự rủi ro từ việc tập trung quá độ này cũng đã lộ rõ qua những đợt bán tháo mạnh mẽ gần đây. Chứng khoán Nam Hàn đã sụt giảm 12% và Đài Loan giảm 6% chỉ trong ba phiên giao dịch vừa qua khi giới đầu tư lo ngại về định giá của các công ty về AI. Những kỳ vọng về lợi nhuận tăng vọt đã khiến TSMC chiếm tới 41,5% chỉ số TAIEX của Đài Loan, trong khi Samsung và Hynix chiếm tới 55% chỉ số KOSPI của Nam Hàn. Điều này có nghĩa là các chỉ số này phần lớn chỉ là những ván bài đặt cược vô một hoặc hai mã cổ phần, làm mất đi ý nghĩa của một chỉ số tiêu chuẩn vốn để đại diện cho một danh mục đầu tư đa dạng.
Tình trạng này khiến việc vượt qua các chỉ số tiêu chuẩn trở nên khó khăn hơn đối với các nhà quản trị đầu tư chủ động. Ông Herald Van der Linde, Trưởng khối Chiến lược Cổ phần Á Châu Thái Bình Dương tại HSBC ở Hương Cảng (Hongkong), nhận định rằng mức độ tập trung này tạo ra “những thử thách mang tính cấu trúc”.
Khi giá cổ phần tiếp tục tăng cao, các quỹ sẽ càng thấy khó khăn hơn trong việc mua thêm, dẫn đến một vòng xoáy buộc phải bán ra và làm tăng các vị thế nắm giữ dưới mức tiêu chuẩn ngay cả khi nền tảng kinh doanh vẫn đang vững mạnh. Hơn nữa, nhiều lựa chọn thay thế tốt nhứt cho ba mã cổ phần kể trên vẫn liên quan tới chủ đề AI, nghĩa là việc đa dạng hóa ngành nghề cũng không giúp ích gì cho lợi tức. Các cổ phần ngành kỹ thuật điện toán đã dẫn đầu khu vực với mức tăng bùng nổ, trong khi các ngành khác như nhu yếu phẩm và y tế lại bị tụt lại phía sau.
Sự chênh lệch này cũng thể hiện rõ ở cấp độ quốc gia. Trong khi chỉ số MSCI Á Châu Thái Bình Dương (không tính Nhật Bản) đã tăng 27% kể từ đầu năm, nếu loại trừ Nam Hàn và Đài Loan, chỉ số này thực tế đã giảm 4%. Tình trạng này không phải là mới, nó đã từng diễn ra tại Mỹ với nhóm “Thất Đại Anh Hào” (Magnificent Seven) chiếm khoảng một phần ba chỉ số S&P 500. Tuy nhiên, tại Á Châu, sự tập trung này còn khắc nghiệt hơn, diễn ra nhanh chóng hơn và thúc đẩy mạnh mẽ xu hướng chuyển sang các quỹ đầu tư thụ động.
Trong vòng 5 năm qua, các quỹ chủ động tại Á Châu đã chứng kiến luồng vốn rút ra lên tới $269 tỷ USD, trong khi các quỹ thụ động lại thu hút được $510 tỷ USD. Ông William Bratton từ BNP Paribas Securities cho biết lượng vốn đổ vô các quỹ thụ động tại khu vực này trong thời gian gần đây là điều chưa từng có tiền lệ trong suốt 10 năm qua.
Để đối phó, các nhà chọn lọc cổ phần đã tìm tới những công ty nằm sâu hơn trong chuỗi cung ứng AI, mua vô cổ phần của những công ty có vốn hóa nhỏ hơn. Ví dụ, ông Isaac Thong từ Aberdeen Investments gần đây đã mua thêm cổ phần của ASMPT và Grand Process Technology Corp, cả hai đều là những nhà cung cấp tầm trung cho các công ty sản xuất vi mạch.
Trong khi đó, ông Konrad của quỹ Jupiter vẫn ưa chuộng các cổ phần lớn và phân bổ gần một nửa quỹ của mình vô Đài Loan và Nam Hàn, nắm giữ cổ phần của các hãng sản xuất đồ điện tử như Hon Hai (Hải Hồng) và Quanta, cũng như SK Hynix và MediaTek. Ông Konrad chia sẻ: “Quỹ của chúng tôi rất khác biệt so với chỉ số tiêu chuẩn và cách chúng tôi đầu tư cũng khác biệt so với các đồng nghiệp, điều mà chúng tôi tin rằng đã giúp chúng tôi đạt kết quả vượt trội”.
Tại Á Châu, rủi ro tập trung hiện nay còn trầm trọng hơn thời kỳ các đại công ty Trung Quốc như Baidu, Alibaba và Tencent làm mưa làm gió ở năm 2020. Sự biến động đang thúc đẩy các dòng vốn cũng ở quy mô chưa từng thấy. Dữ liệu cho thấy việc tái cơ cấu danh mục của các nhà đầu tư ngoại quốc đã khiến $27,9 tỷ USD tháo chạy khỏi chứng khoán Nam Hàn trong tháng 5/2026, nhưng đồng thời cũng có $20,4 tỷ USD từ các quỹ tại Mỹ đổ vô Nam Hàn và Đài Loan tính từ đầu năm đến nay.
Bà Rupal Agarwal, chuyên gia chiến lược định lượng tại Bernstein, nhận định: “Cơn sốt không ngừng nghỉ kể từ tháng 4 đã làm gia tăng rủi ro tập trung trong cổ phần Á Châu đến mức mà chúng tôi chưa từng thấy trước đây”.
Theo Reuters
