Tổng thống Trump ngỏ lời các cơ quan Mỹ ngừng AI của Anthropic trước rủi ro cung ứng
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm thứ Sáu cho biết ông đang chỉ đạo chánh phủ ngừng hợp tác với Anthropic và Ngũ Giác Đài cho biết họ sẽ tuyên bố công ty khởi nghiệp này là một rủi ro đối với chuỗi cung ứng, giáng một đòn lớn vào phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo sau cuộc tranh cãi về các rào cản kỹ nghệ.
Tổng thống Trump nói thêm rằng sẽ có thời hạn 6 tháng đối với Bộ Quốc Chiến và các cơ quan khác sử dụng sản phẩm của công ty. Tổng thống Trump cho biết, nếu Anthropic không hỗ trợ quá trình chuyển đổi, ông sẽ sử dụng “Toàn quyền của Tổng thống để khiến họ tuân thủ, kèm theo những hậu quả dân sự và hình sự lớn.”
Các hành động này đánh dấu sự khiển trách đặc biệt của Hoa Kỳ đối với một trong những công ty đối với an ninh quốc gia, nguy cơ đặt Anthropic vào tình trạng bị ngừng hợp tác mà Washington cho đến nay vẫn dành cho các nhà cung cấp của đối phương. Google của Alphabet và Amazon nằm trong số những người ủng hộ tài chánh của Anthropic.
Các động thái này tiếp tục đặt ra tiền lệ rằng chỉ riêng luật pháp Hoa Kỳ sẽ hạn chế cách khai triển AI trên chiến trường, trong đó Ngũ Giác Đài đang tìm cách duy trì mọi tính linh hoạt trong phòng thủ và không bị giới hạn bởi các cảnh báo từ những bên tạo ra kỹ nghệ về việc cung cấp năng lượng cho vũ khí bằng AI không đáng tin cậy.
Trong một tuyên bố, Anthropic cho biết họ sẽ thách thức bất kỳ chỉ định rủi ro nào trước tòa của Bộ Quốc Phòng, cơ quan mà Chánh quyền Tổng thống Trump đã đổi tên thành Bộ Quốc Chiến. Công ty cho biết: “Chúng tôi tin rằng việc ngừng hợp tác này vừa không có căn cứ về mặt pháp lý vừa tạo tiền lệ nguy hiểm cho bất kỳ công ty Mỹ nào đàm phán với chánh phủ”. “Không có sự đe dọa hay trừng phạt nào từ Bộ Quốc Chiến sẽ thay đổi quan điểm của chúng tôi về việc giám sát nội địa hàng loạt hoặc vũ khí tự động hoàn toàn.”
‘CHIẾN TRANH NGUYÊN TỬ’
Bộ trưởng Quốc Chiến Pete Hegseth cho biết lý do Anthropic sẽ được coi là một rủi ro trong chuỗi cung ứng, sau nhiều tháng đàm phán bế tắc về việc liệu các chính sách của công ty có thể hạn chế hành động quân sự hay không.
Gặp Hegseth gần đây trong tuần này, Giám đốc điều hành của Anthropic Dario – Amodei đã lập luận về lệnh cấm giám sát hàng loạt của Hoa Kỳ và vũ khí tự động hoàn toàn. Ngũ Giác Đài cho biết họ không thực hiện hành vi nào như vậy và luật pháp Hoa Kỳ không cho phép một công ty tư nhân được quyền xác định cách thức để bảo vệ đất nước.
Việc ngừng này có thể cấm hàng chục ngàn nhà thầu sử dụng AI của Anthropic khi làm việc cho Ngũ Giác Đài. Franklin Turner, một luật sư chuyên về hợp đồng chánh phủ, cho biết điều đó thể hiện mối đe dọa hiện hữu đối với hoạt động kinh doanh của họ với chánh phủ và có thể gây tổn hại cho các mối quan hệ với khu vực tư nhân. Ông nói: “Việc đưa Anthropic vào danh sách đen tương đương với chiến tranh hạt nhân theo hợp đồng.
Hành động tương tự của Hoa Kỳ cũng được thực hiện nhằm loại bỏ gã khổng lồ kỹ nghệ Trung Quốc Huawei khỏi chuỗi cung ứng của Ngũ Giác Đài. Bắt đầu từ năm 2017, Hoa Kỳ đã hạn chế Bộ Quốc Chiến sử dụng thiết bị Huawei, cấm các cơ quan liên bang mua kỹ nghệ của họ, đồng thời tạm dừng các khoản trợ cấp và cho vay của liên bang đối với thiết bị Huawei.
Anthropic đã chạy đua để giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh khốc liệt để bán kỹ nghệ mới cho các doanh nghiệp và chánh phủ, đặc biệt là vì an ninh quốc gia, trước đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng được nhiều người mong đợi. Công ty cho biết họ chưa hoàn tất quyết định IPO.
Saif Khan, người từng phục vụ trong Hội đồng An ninh Quốc gia tại Tòa Bạch Ốc của cựu Tổng thống Joe Biden, cho biết hành động của Bộ Quốc Chiến “có thể là quy định AI nội địa hà khắc nhất mà bất kỳ chánh phủ nào từng ban hành”. Nhận định chủ quan của Khan cho biết: “Bộ được cho là đang coi Anthropic là mối đe dọa an ninh quốc gia lớn hơn bất kỳ công ty AI nào của Trung Quốc, không ai trong số họ coi đó là rủi ro đối với chuỗi cung ứng”.
‘ROBOT SÁT THỦ’
Các công ty kỹ nghệ và Ngũ Giác Đài đã nhiều lần đối đầu ít nhất kể từ năm 2018, khi các nhân viên tại Google của Alphabet phản đối việc Ngũ Giác Đài sử dụng AI để phân tích cảnh quay từ máy bay không người lái – UAV hoặc Drone. Sau đó, mối quan hệ hợp tác đã diễn ra với các công ty bao gồm Amazon và Microsoft, mở ra cơ hội mới cho hoạt động kinh doanh quốc phòng, trong khi một số CEO kỹ nghệ lớn đã cam kết hợp tác vào năm ngoái với chánh quyền Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, về mặt lý thuyết, “robot sát thủ” đã khiến các nhà hoạt động nhân quyền và kỹ nghệ lo lắng khi các cuộc chiến tranh ở Ukraine và Gaza cho thấy các hệ thống ngày càng tự động hóa. Jack Shanahan, người chỉ đạo nỗ lực chiến tranh thuật toán của Ngũ Giác Đài, Dự án Maven, cho biết: Hành động quân sự táo bạo hơn của Hoa Kỳ trong năm qua đã làm tăng thêm những lo ngại này. Nhận định chủ quan của Shanahan cho biết: “Mọi người có thể lo lắng hơn một chút về việc không có hạn chế nào. Việc phê chuẩn pháp lý của Tòa Bạch Ốc có thể là “vỏ bọc hàng đầu cho bất kỳ ai làm bất cứ điều gì có khả năng dẫn đến thiếu thủ tục tố tụng, thương vong cho dân thường, thiệt hại tài sản thế chấp.”
Ngũ Giác Đài đã ký các thỏa thuận trị giá lên tới 200 triệu USD với mỗi phòng thí nghiệm AI lớn trong năm 2025 vừa qua, bao gồm Anthropic, OpenAI và Google. Anthropic, đang đàm phán để giành được các giải thưởng dưới mức trần đó, họ đã nêu lên mối lo ngại về khả năng của hệ thống pháp luật trong việc theo kịp tiến bộ phát triển của AI. Ví dụ, hiện tại, luật pháp Hoa Kỳ không ngăn cản việc sử dụng kỹ nghệ để tổng hợp dữ liệu dường như vô hại nhằm tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư của mọi người, Giám đốc điều hành Amodei cho biết.
AI của Anthropic đã được sử dụng trong cộng đồng tình báo và các lực lượng vũ trang, đồng thời đây là công ty đầu tiên trong số các công ty AI ngang hàng làm việc với thông tin mật thông qua thỏa thuận cung cấp thông qua nhà cung cấp đám mây Amazon. Giám đốc điều hành OpenAI – Sam Altman trong một thông điệp của nhân viên mà Reuters nhìn thấy, cho biết nhà tạo lập của ChatGPT sẽ thúc đẩy các ranh giới đỏ tương tự trong các cuộc đàm phán hợp đồng bí mật, vì có những ứng dụng quân sự sẽ “không phù hợp với việc khai triển trên nền tảng đám mây”.
Theo Reuters