Thị trường chứng khoán có khởi sắc khi giá dầu hạ nhiệt giữa hy vọng đình chiến tại Ba Tư ?
Tổng quan tình hình tài chánh quốc tế
Trong những ngày qua, giới doanh thương toàn cầu đã chứng kiến những bước biến chuyển đầy kịch tính, phản ánh sự thăng trầm của các cuộc vận động ngoại giao giữa bối cảnh chiến cuộc tại vùng Ba Tư đang hồi khốc liệt. Đối với nền kinh tế của thế giới tự do, việc duy trì sự ổn định của mạch máu năng lượng không chỉ là vấn đề thương mại thuần túy mà còn là yếu tố chiến lược để bảo toàn sự thịnh vượng chung trong hệ thống bang giao quốc tế.
Tại thị trường Wall Street, tâm thế lạc quan đã quay trở lại khi chỉ số S&P 500 tăng nhẹ thêm 0.7%, tiếp nối đà hưng phấn từ phiên giao dịch trước đó. Chỉ số Kỹ nghệ Dow Jones cũng ghi nhận mức tăng 224 điểm (tương đương 0.5%), trong khi chỉ số Nasdaq – nơi tập trung các đại công ty kỹ thuật cao – tăng mạnh 1.2%. Đặc biệt, tại các thị trường Á châu, giới quan sát ghi nhận sự khởi sắc mãnh liệt của chỉ số KOSPI tại Đại Hàn Dân Quốc với mức gia tăng kỷ lục 8.4%. Xét về phương diện tâm lý thị trường, sự chuyển biến tích cực này cho thấy giới đầu tư đang đặt kỳ vọng vào những tín hiệu hạ nhiệt tại chảo lửa Trung Đông trong tháng 4/2026.
Thị trường năng lượng và hy vọng hòa bình
Sự hồi phục của các thị trường cổ phần gắn liền mật thiết với việc giá dầu thô quốc tế bắt đầu có dấu hiệu đình trệ đà tăng. Một viễn tượng đình chiến, dù còn mong manh, đã giúp giảm bớt áp lực lên sự gia tăng vật giá – vốn là nỗi ám ảnh đối với các quốc gia đang nỗ lực kiềm chế lạm phát. Hiện nay, giá dầu Brent tiêu chuẩn thế giới đang dao động quanh mức 110 Mỹ kim mỗi thùng.
Tại quốc nội Hoa Kỳ, giá xăng trung bình được ghi nhận ở mức $4.06 Mỹ kim cho mỗi gallon (1 gallon = 3.7 liters). Giới hữu trách và các giới đầu tư đặc biệt quan tâm đến tuyên bố mới nhất của Tổng thống Donald Trump, theo đó ông nhận định rằng các nỗ lực quân sự của Hoa Kỳ có thể sẽ kết thúc trong vòng từ hai đến ba tuần tới. Tuy nhiên, giới doanh thương tại Wall Street vẫn không khỏi lo ngại về những hệ lụy nếu chiến cuộc kéo dài, cụ thể là:
- Nguy cơ lạm phát phi mã do sự thiếu hụt trầm trọng nguồn cung năng lượng.
- Sự gián đoạn các luồng hàng hóa vận tải qua các yết hầu giao thông hàng hải chiến lược.
- Việc phong tỏa hoàn toàn nguồn dầu khí từ Vịnh Ba Tư, gây tê liệt cho các quốc gia kỹ nghệ.
Bên cạnh những chuyển biến thượng dẫn, lộ trình tìm kiếm hòa bình vẫn đang đứng trước những thử thách lớn lao khi các thông điệp ngoại giao từ các bên tham chiến lộ rõ vẻ tương phản.
Sự đối nghịch trong các thông điệp ngoại giao
Thị trường tài chánh đã trải qua những đợt dao động mạnh do sự sai biệt trầm trọng giữa các thông điệp phát ra từ Tòa Bạch Ốc và Bộ Ngoại giao Iran. Trên mạng xã hội cá nhân, Tổng thống Trump đã đăng tải thông tin gây chấn động rằng phía Iran vừa gửi lời thỉnh cầu một thỏa hiệp “ngưng bắn”. Vị nguyên thủ Hoa Kỳ tuyên bố sẽ xem xét đề nghị này với điều kiện eo biển Hormuz phải được thông suốt và an toàn, bằng không, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục các cuộc oanh kích mạnh mẽ để đưa quốc gia này trở về “thời kỳ đồ đá”.
Trái ngược hoàn toàn với những lời lẽ từ phía Hoa Kỳ, ông Esmail Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, đã lập tức đăng đàn bác bỏ các tuyên bố trên, gọi đó là những thông tin “ngụy tạo và vô căn cứ”. Mặc dù trước đó phía Iran có hàm ý về thiện chí chấm dứt chiến tranh nếu nhận được các cam kết bảo đảm an ninh, sự bất định hiện tại khiến giới quan sát lo ngại rằng các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa đạt được sự đồng nhất thực chất.
Thực trạng chiến trường và những hệ lụy kinh tế
Trở lại với thực tế tại chiến trường, bất chấp những tuyên bố về khả năng đình chiến, các hoạt động không kích và phòng thủ vẫn diễn ra vô cùng khốc liệt. Các báo cáo quân sự cho thấy tình hình tiếp vận của Hoa Kỳ gặp trở ngại khi phi cơ yểm trợ cận hành A-10 bị bắn hạ bởi hệ thống phòng không của Ba Tư. Tại Tehran, các cuộc oanh kích đã để lại những dấu vết tàn phá nặng nề. Trong khi đó, Iran cũng đã có hành động trả đũa khi tấn công một tàu dầu ngoài khơi Qatar và oanh kích phi trường quốc tế tại Kuwait trong ngày thứ Tư vừa qua.
Trọng tâm của cuộc đối đầu này chính là Eo biển Hormuz – yết hầu lưu thông đến 1/5 lượng dầu toàn cầu. Việc kiểm soát vị trí chiến lược này mang lại cho Iran một lợi thế to lớn nhưng cũng là mồi lửa cho sự sụp đổ kinh tế của Iran nếu bị phong tỏa hoàn toàn. Về vấn đề này, chuyên gia Thomas Mathews, Trưởng ban Nghiên cứu Thị trường khu vực Á Châu – Thái Bình Dương của Capital Economics, đã nhận định: “Dẫu rằng hy vọng về việc giảm leo thang chiến tranh đã tạo ra một lực đẩy tích cực cho thị trường, chúng tôi tin rằng hệ quả từ cuộc chiến này sẽ còn tồn tại lâu dài đối với nền kinh tế, kể cả trong trường hợp súng ngưng nổ trong tương lai gần.” Chính vì sự phức tạp của tình hình chiến sự, hoạt động của các đại công ty trên sàn giao dịch cũng ghi nhận sự phân hóa sâu sắc giữa các khối ngành.
Biến động của các đại công ty và thị trường kỹ nghệ
Trong phiên giao dịch vừa qua, khối “Các tập đoàn Điện toán hàng đầu” đã đóng vai trò đầu tàu kéo toàn bộ thị trường đi lên, trong khi các hãng xưởng thuộc lãnh vực năng lượng và dầu khí lại chứng kiến sự sa sút. Đặc biệt, hãng Eli Lilly đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng sau khi sản phẩm thuốc giảm cân mới được giới chức thẩm quyền phê duyệt. Ngược lại, hãng giày Nike lại chịu tổn thất nặng nề.
Bảng so sánh hoạt động các đại công ty
|
Hãng xưởng Khởi sắc |
Tỷ lệ gia tăng |
Hãng xưởng Sa sút |
Tỷ lệ sụt giảm |
|
Alphabet |
+3.4% |
Nike |
-15.5% |
|
Eli Lilly |
+3.8% |
Exxon Mobil |
-5.2% |
|
Nvidia |
+0.8% |
Chevron |
-4.6% |
(Ghi chú: Cổ phiếu Nike sụt giảm mạnh do các báo cáo dự báo tài chánh không mấy khả quan trong tương lai).
Lợi tức công khố phiếu và viễn ảnh tương lai
Kết thúc phiên giao dịch, lợi tức công khố phiếu thời hạn 10 năm của Hoa Kỳ đã tăng nhẹ lên mức 4.32%, phản ánh niềm tin của giới tài chánh vô sức mạnh nội tại của nền kinh tế Mỹ. Các báo cáo về doanh thu giới bán lẻ và chỉ số kỹ nghệ chế tạo trong tháng 2/2026 vừa qua đều vượt mức mong đợi, cho thấy một nền tảng sản xuất vững vàng bất chấp những biến động địa dư chánh trị.
Sự lạc quan này không chỉ giới hạn tại Wall Street mà còn lan tỏa sang Đông Á, nơi chỉ số Nikkei 225 của Nhựt Bản tăng vọt 5.2% khi các nhà sản xuất lớn tại Đông Kinh (Tokyo) vẫn giữ vững tâm thế tích cực. Hiện nay, toàn thế giới đang nín thở chờ đợi bài diễn văn của Tổng thống Hoa Kỳ theo dự kiến vào tối thứ Tư (giờ địa phương) để có cái nhìn rõ nét hơn về chiến lược sắp tới tại vùng Ba Tư.
Sau cùng, dù các con số trên sàn chứng khoán đang mang lại những triển vọng lạc quan, hòa bình vẫn là một thực thể mong manh. Sự phồn vinh của thế giới tự do trong tương lai sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng giải quyết các xung đột tại Trung Đông một cách thực chất, nhằm bảo toàn mạch sống cho nền kinh tế toàn cầu.
Theo AP