Ngũ Giác Đài sẽ chấp nhận trí tuệ nhân tạo Palantir như một hệ thống quân sự cốt lõi của Mỹ?
Hệ thống trí tuệ nhân tạo Maven của Palantir sẽ trở thành một chương trình chính thức, theo lời của Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg trong một bức thư gửi tới các nhà lãnh đạo Ngũ Giác Đài, một hành động nhằm bảo đảm việc sử dụng lâu dài kỹ nghệ định hướng vũ khí của Palantir trong toàn bộ quân đội Mỹ.
Trong bức thư ngày 9 tháng 3 gửi các lãnh đạo cấp cao của Ngũ Giác Đài và các chỉ huy quân sự Hoa Kỳ, Feinberg cho biết việc tích hợp Hệ thống thông minh Maven của Palantir sẽ cung cấp cho các chiến binh “những công cụ mới nhứt cần thiết để phát hiện, ngăn chặn và thống trị đối thủ của chúng ta trong mọi lãnh vực”. Theo bức thư đã được Reuters xem xét và chưa được báo cáo trước đó, quyết định này dự kiến sẽ có hiệu lực ở cuối năm tài chánh hiện tại, kết thúc trong tháng 9/2026.
Maven là nền tảng hardware ra lệnh và kiểm soát nhằm phân tích dữ liệu chiến trường và xác định mục tiêu. Nó đã là hệ điều hành AI chính của quân đội Hoa Kỳ, nơi đã thực hiện hàng ngàn cuộc tấn công có chủ đích nhằm tới Iran trong ba tuần qua. Feinberg cho biết, việc chỉ định Maven là một chương trình kỷ lục sẽ hợp lý hóa việc áp dụng nó trên tất cả các đơn vị quân đội và cung cấp nguồn tài trợ ổn định, lâu dài.
Bản ghi nhớ ra lệnh chuyển quyền giám sát Maven từ Cơ quan Tình báo Không gian Địa lý Quốc gia sang Văn phòng Trí tuệ Nhân tạo Kỹ thuật số của Ngũ Giác Đài trong vòng 30 ngày. Bức thư cho biết hợp đồng trong tương lai với Palantir sẽ do Quân đội xử lý. Feinberg viết: “Điều bắt buộc là chúng tôi phải đầu tư ngay bây giờ và tập trung vào việc tăng cường tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong Lực lượng chung và thiết lập khả năng ra quyết định dựa trên AI làm nền tảng cho chiến lược của chúng tôi”. Palantir và Ngũ Giác Đài đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.
PALANTIR TRỖI DẬY HƠN TẠI NGŨ GIÁC ĐÀI
Đơn đặt hàng của Feinberg là một chiến thắng đáng kể cho Palantir, công ty đã giành được nhiều hợp đồng ngày càng tăng với chánh phủ Hoa Kỳ, bao gồm cả thỏa thuận được công bố trong mùa hè năm ngoái với Quân đội Hoa Kỳ trị giá lên tới 10 tỷ USD. Những giải thưởng đó đã giúp giá cổ phiếu của công ty tăng gấp đôi trong năm qua, nâng giá trị thị trường của công ty lên gần 360 tỷ USD.
Maven có thể nhanh chóng phân tích lượng dữ liệu khổng lồ từ vệ tinh, máy bay không người lái (UAV, Drone), radar, cảm biến và báo cáo tình báo, đồng thời sử dụng AI để tự động xác định các mối đe dọa hoặc mục tiêu tiềm ẩn, như xe quân sự, tòa nhà và kho vũ khí của đối phương.
Trong bài thuyết trình tại sự kiện Palantir hồi đầu tháng này, quan chức Ngũ Giác Đài Cameron Stanley, người đứng đầu văn phòng AI của họ, đã trình diễn cách nền tảng Maven của công ty có thể được sử dụng để nhắm mục tiêu vũ khí ở Trung Đông và ông đã cho xem ảnh chụp màn hình bản đồ nhiệt từ nền tảng Maven. “Khi chúng tôi bắt đầu việc này, thực sự phải mất hàng giờ để làm những gì bạn vừa thấy,” anh nói, theo một video YouTube được công ty tải lên vào tuần trước.
Các hội đồng chuyên gia của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo việc nhắm mục tiêu bằng vũ khí AI mà không có sự can thiệp của con người sẽ làm tăng rủi ro về đạo đức, pháp lý và an ninh vì AI vô tình nhận ra những thành kiến từ các bộ dữ liệu được sử dụng để huấn luyện nó. Palantir cho biết hardware của họ không đưa ra những quyết định chết người và con người vẫn chịu trách nhiệm lựa chọn và phê duyệt các mục tiêu.
Palantir đã phát triển hệ thống AI của mình để phục vụ Dự án Maven của Ngũ Giác Đài, bắt đầu bằng chương trình dán nhãn hình ảnh bằng máy bay không người lái ở năm 2017. Năm 2024, Ngũ Giác Đài đã trao cho Palantir một hợp đồng trị giá lên tới 480 triệu USD. Năm đó, Giám đốc Kỹ nghệ của Palantir, Shyam Sankar, nói với Ủy ban Dịch vụ Vũ trang Hạ viện rằng Maven có “hàng chục ngàn” người dùng và kêu gọi Quốc hội cung cấp thêm kinh phí. Trong tháng 5 năm 2025, Ngũ Giác Đài đã tăng trần hợp đồng lên 1,3 tỷ USD.
Một biến chứng tiềm ẩn trong việc áp dụng Maven sâu hơn là việc hardware sử dụng công cụ Claude AI do Anthropic tạo ra, Reuters trước đây đã đưa tin. Anthropic gần đây bị Ngũ Giác Đài coi là một rủi ro đối với chuỗi cung cấp, trong bối cảnh xảy ra tranh cãi kéo dài nhiều tháng về các biện pháp bảo vệ an toàn xung quanh AI.
Theo Reuters