Chứng khoán Á Châu và giá dầu hỏa hỗn độn khi Hoa Kỳ – Iran đạt thỏa hiệp ngưng các cuộc tấn công
Chứng khoán Á Châu ở trong tình trạng trồi sụt không đồng nhứt, trong khi giá dầu hỏa tăng nhẹ hôm thứ Hai (29 tháng 6/2026) giữa lúc có các tin tức cho hay Hoa Kỳ và Iran đã đồng ý ngưng các cuộc tấn công lẫn nhau sau trong một cuối tuần đầy những vụ đụng độ làm lung lay thỏa hiệp đình chiến mong manh. Lòng tin của giới đầu tư vẫn còn chao đảo sau đợt biến động mạnh trong tuần qua khi thị trường dập dềnh vì cuộc khủng hoảng Trung Đông và nỗi lo ngại về bong bóng kỹ nghệ cao do cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra.
Dẫu có kỳ vọng rằng Washington và Tehran sẽ hoàn tất thỏa hiệp nhằm chấm dứt xung đột và mở lại Eo biển Hormuz, tiến trình này vẫn đầy rẫy căng thẳng giữa hai đối thủ cựu trào. Hai bên đã liên tục tấn công qua lại trong những ngày qua, gây gián đoạn cho tàu bè qua lại trên tuyến hải lộ trọng yếu này và làm dấy lên nỗi lo sợ rằng Iran sẽ đóng cửa eo biển một lần nữa. Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ cho hay họ đã tấn công 10 mục tiêu quân sự của Iran vì “hành động hung hăng liên tục của Iran đối với tàu buôn”. Phía Iran nói rằng họ đã trả đũa bằng các cuộc tấn công vô các căn cứ của Hoa Kỳ tại Kuwait và Bahrain. Cả Kuwait và Bahrain đều lên án các cuộc tấn công của Iran.
Tehran đã phẫn nộ vô lý trước việc Oman loan báo về một tuyến hải lộ thay thế đi ngang eo biển bám sát bờ biển Oman, mà Muscat nói rằng việc này được thực hiện phối hợp với Tổ chức Hàng hải Quốc tế. Iran khăng khăng đòi quyền kiểm soát việc qua lại tại eo biển huyết mạch này, một điều mà họ không có được trước khi chiến tranh nổ ra. Cả hai quốc gia đã đồng ý ngưng đánh nhau, các cơ quan báo chí Hoa Kỳ loan tin ở chiều tối Chủ Nhật, dẫn lời các giới chức cao cấp của Hoa Kỳ và dự định sẽ gặp nhau hôm thứ Ba tại Qatar để thương thuyết thêm. Tổng thống Donald Trump đã lặp lại các lời răn đe về thực thi hành động quân sự nếu các cuộc tấn công của Iran vẫn tiếp diễn, ông tuyên bố hôm Thứ Bảy rằng Iran sẽ “không còn tồn tại” nếu Hoa Kỳ “buộc phải” tái chiến.
Ngoại trưởng Iran cảnh cáo hôm Chủ Nhật rằng bất kỳ nỗ lực nào của tàu thuyền nhằm đi vòng qua lộ trình họ yêu thích sẽ “làm tăng căng thẳng”. Một giới chức Hoa Kỳ cho biết trong ngày Chủ Nhật: “Các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến sẽ tiếp tục trên mọi phương diện của bản ghi nhớ (MOU). Cả hai bên sẽ tạm thời kiềm chế và tàu thuyền có thể di chuyển tự do” trong và chung quanh eo biển. Giá dầu hỏa, vốn đã rớt xuống mức trước chiến tranh trong tuần qua, đã tăng nhẹ lại hôm thứ Hai, với dầu West Texas Intermediate (WTI) tăng thêm hơn 1%. Các thị trường chứng khoán biến động, với Hồng Kông, Sydney, Wellington, Đài Bắc và Manila tăng điểm nhưng Tokyo, Seoul, Thượng Hải, Singapore và Jakarta lại sụt giảm.
Các công ty kỹ nghệ lại một lần nữa trở thành tâm điểm sau khi dẫn đầu đà sụt giảm mạnh trong tuần qua, trong đó các nhà sản xuất chip của Nam Hàn là SK hynix và Samsung chịu ảnh hưởng nặng nề nhứt từ làn sóng bán tháo. Lãnh vực này đã bị vùi dập bởi những lo ngại rằng các định giá đã đi quá xa và những nghi vấn về việc khi nào các công ty mới thấy được lợi nhuận từ hàng ngàn tỷ USD đổ vô AI. Cơn sốt kỹ nghệ đã đưa các chỉ số của Seoul, Tokyo và ba chỉ số chánh của Wall Street lên mức cao kỷ lục trong năm nay, với riêng SK hynix đã vọt lên 300 % ở đầu năm.
Ngân hàng Thanh toán Quốc tế – được coi là ngân hàng trung ương của các ngân hàng trung ương – đã cảnh báo hôm Chủ Nhật về một sự sụp đổ có thể xảy ra sau một thời kỳ bùng nổ đầu tư kéo dài của các công ty nhằm dẫn đầu trong cuộc đua AI. Báo cáo thường niên của ngân hàng này cho biết: “Sự thất vọng về lợi nhuận có thể kích hoạt một đợt rút vốn đột ngột và biến sự bùng nổ chi tiêu vốn thành một đợt suy thoái đầu tư kéo dài, với những ảnh hưởng dây chuyền tiềm tàng lên các điều kiện tài chánh”. Ngân hàng này nói thêm rằng “một sự điều chỉnh lớn trên thị trường chứng khoán có thể gây ra những hậu quả kinh tế vĩ mô lớn hơn hiện nay so với quá khứ”.
Giới đầu tư đang nhìn về việc công bố dữ liệu việc làm của Hoa Kỳ, điều có thể ảnh hưởng đến các kế hoạch chánh sách tiền tệ của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ Fed. Ngân hàng này đã có bước chuyển hướng cứng rắn hơn giữa những lo ngại về lạm phát gia tăng do cuộc chiến Iran gây ra. Nhà phân tích thị trường của IG, Fabien Yip, cho biết: “Trong tháng trước, dữ liệu khả quan đã kích hoạt một đợt bán tháo 4 % trên Nasdaq, mức giảm mạnh nhứt trong một ngày của chỉ số này trong hơn một năm qua, khi nỗi lo sợ lãi suất cao kéo dài đè nặng lên các giao dịch mảng AI”. Ông nói thêm: “Một kết quả khả quan tương tự ở thứ Năm có thể kích hoạt một sự luân chuyển tương tự, ngược lại, một kết quả không như ý có thể làm giảm kỳ vọng tăng lãi suất và giúp các cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất khởi sắc”.
Theo AFP